Ano 410: Os sioux saquean Nova York e Agostín cóntao na Rede

Agostín goes to Hollywood

Agostín e os sete textiños

Ben, todos sabemos xa que a CIUG propón para este Tema 3 sete textos sete, e agora nesta entrada pretendemos presentar brevemente cada un deles, sinalando de paso algún detale escuro que outro, para evitar no que se poida a confusión:

1. TEXTO 1: O texto leva título: "O home foi creado a imaxe de Deus", e iso, a existencia do título, xa facilita a comprensión, ¿ou? Hai citas, en letra cursiva, que, evidentemente e como nos outros textos, son da Biblia, o cal remítenos inevitablemente á relación entre fe e razón. Tamén este texto obríganos a ter presente a oposición entre creacionismo e emanatismo, e mirar atrás (Filón, Plotino). Os tipos de alma, vistos en temas pasados, é algo que atopamos tamén, e Aristóteles é unha importante referencia. De Platón tampouco podemos prescindir, claro: ¡é Agostín! Presta atención ao final, cando diferencia entre entendemento e razón, diferencia explicada no propio texto. Está claro que a teoría do coñecemento agostiniana (interiorización, iluminación) debemos tamén tratala, buscando a semellanza con Platón (reminicencia, símil do Sol). Non debemos olvidar nunca que Tomás de Aquino e Ockham forman parte do Tema 3, e tratan -doutro xeito- estes temas.
   
2. TEXTO 2: Éste é un fragmento da súa famosa obra autobiográfica Confesións. Fálanos da Creación, as criaturas, o home, Deus, polo que a oposición cracionismo-emanatismo debes tela en conta, e a diferencia entre o ser necesario e as criaturas contimxentes. Fala de Anaxímenes: é o terceiro da Escola de Mileto: ver Tema 1, presocráticos, ao principio. Anaxímenes afirmaba que o arché, o principio rector de todo era o aire, de aí a cita. O home é composto do corpo (exterior, sentidos) e a alma (interior, ilumininación), e é por esta vía do interior que temos que buscar a Deus (a Verdade). Podemos, e debemos, ter presentes a Platón (nous, símil do Sol, reminiscncia), Aristóteles, Filón e Plotino, e Aquino e Ockham.
3. TEXTO 3: Ten título: "Que dúas cidades hai", e é da obra A Cidade de Deus. hai diferentes citas bíblicas: "Ps." significa "Salmos"; "Rom.", ""Carta aos romanos"; "Cor.", "Carta aos coríntios". Debes situarte principalmente -pero non exclusivamente- no apartado do Tema 3 que fala da teoloxía da Historia de Agostín e a súa teoría das relacións entre Igrexa e Estado, que permitirá unha comparación coa obra de Maquiavelo (Tema 4). Os que están facendo o traballo sobre o conto de Borges deberían estar especialmente atentos... Utiliza o dicionario: talvez termos como "gloria", "piedade" e outros xa non sexan tan claros para a túa xeración. Lembra tamén ese apartado do comezo do Tema 3 dedicado aos trazos esenciais da relixión cristiana: tempo, Providencia, relación do Deus Pai cos homes, etc.
4. TEXTO 4: Volvemos ás Confesións. Agora temos a Verdade, o coñecemento, a razón, os sentidos, a alma, etc. Ou sexa, teoría do coñecemento (ilumunación, interior) e ontoloxía (Ideas Exemplares eternas e inmutables), etc. Por "moreas de fantasmas" debemos entender impresións sensibles, sensacións, información que chega do corpo-sentidos-exterior , cambiante, non fiables, confusión. Iluminación interior, Ideas Exemplares eternas e inmutables, comparación con Platón, Filón, Plotino, e, claro, contraposición con Aquino e Ockham.
   
5. TEXTO 5: Enrevesado texto das Confesións, a maior gloria de quen elixira semellante fragmento pensando en alumnos de bacharelato, amén. En fin, é o que hai. En calquera caso, trata do coñecemento da Verdade eterna e inmutable (Deus, Exemplares) pola vía do interior (alma, razón), e non pola do exterior (sentidos, corpo). Por "inconmutable" debemos entender "inmutable, que non cambia". A caridade é unha virtude cristiana: consulta o dicionario, por favor. Onde les "rexión da desemellanza" podes entender "un país lejano", segundo a traducción de Nueva Biblia Española, máis entendible. Hai numerosas citas bíblicas: "Ex.", significa "Éxodo"; "Ps.", "Salmos"; "Lc.", Evanxelio de Lucas. A abreviatura "Cf." significa "confere": "compárese, véase".
6. TEXTO 6: Este texto e o seguinte non deberían estar aquí. O propio responsable da selección de textos recoñeceu verbalmente -aínda que non por escrito- que os seus contidos non están incluídos nos "tópicos -non están dentro dos contidos do Tema 3 marcados pola propia CIUG-. En calquera caso, este texto 6 fala da memoria, do memorizado, o que se recupera da propia memoria, do que olvidamos. A memoria e o eu.
7. TEXTO 7: Fragmento das Confesións no que Agostín reflexiona sobre o tempo, o pasado, o presente e o futuro. Realmente é un coñecidísimo texto deste autor, e de indubidable valor e interese... Podes relacionalo coa Historia e a Providencia tal e como son entendidas polo cristianismo e son explicadas no Tema 3, pero aínda así non será fácil... Pero outra vez queda fóra dos contidos-tópicos marcados pola CIUG para o Tema 3, polo que non debría estar aquí. Ver o dito no Texto 6.
   

A conto de Borges (actividade complementaria)

Propoñemos, como xa dixéramos fai tempo na aula, en Decembro, un traballo voluntario relacionado co Tema 3 que nos ocupa. Trátase dun conto titulado "Los teólogos", do escritor arxentino Jorge Luis Borges (1899-1986).
A actividade podes ir facéndoa xa, coa única condición de que nestes momentos teñas un mínmo de "cinco" como nota media (Temas 1 e 2). A actividade é, pois, entendida como unha actividade para mellorar nota, e non para sustituír un resultado non satisfactorio dunha proba escrita anterior. É fundamental entender isto, por favor.
O conto está na rede, se non queres lelo en libro. O libro no que orixinalmente foi publicado chámase El Aleph (1949), editado por varias editoriais e facilmente encontrable en calquera biblioteca pública ou librería máis ou menos aceptable.
¿En que consiste esta actividade? Imos por partes:

1. Primeiramente debes lelo, buscando na rede, nun dicionario ou nuha enciclopedia as numerosas cousas, datos, nomes, etc., que irás atopando a medida que avances. Hai numerosas citas cultas, pois Borges é moi dado a utilizar a súa non precisamente pequena erudición como ferramenta esencial da ficción. Recoméndase máis dunha soa lectura, e dalgún parágrafo ou pasaxe, máis de dúas... Os contidos do Tema 3 por suposto que axudan e son fundamentais para comprender esta historia, de modo que debes ir tamén estudando o que levamos do Tema 3 ao mesmo tempo.
   
2. Cando domines a lectura debes comezar co resumo obxectivo do relato. É dicir, sen opinar, criticar ou engadir nada. Ese resumo non debes publicalo polo momento neste blog, senón entregalo en man ao profesor, e antes do paso seguinte.
3. Só cando ese resumo estea realmente conseguido podes pasar ao comentario-crítico do mesmo, onde os teus coñecementos do Tema 3 deben estar ben á vista. É dicir, non podes facelo sen ter estudado realmente -e non só mirado por enriba-. Este tema ten, desde o comezo ao final, moita información -xeral e de autores concretos- que virá moi ben para mellor comprender o relato e, polo tanto, mellor resolver o traballo. Unha vez rematado o comentario, debes outra vez entregalo en man ao profesor. Se a actividade é dada por terminada, será publicada neste blog, pero soamente despois de que todos teñan entregado xa o traballo completo, evidentemente.
   
4. Debes buscar información sobre Borges. Polo menos no enlace máis arriba ofrecido.
5. Data tope de entrega: o propio día do exame dos Temas 3-4, xa marcados. Pero sería preferible telo entregado antes.

(Se lle tomas gusto á cousa, Borges ten outros contos realcionados co cristianismo. Podes ler un de indubidable interese: "Tres versiones de Judas". está tamén na rede. Só tes que premer no enlace que aquí ofrecemos. Xa contarás...).

Textos de Agostín propostos pola CIUG

Metidos xa no Tema 3, temos que comezar advertindo que hai sete textos de Agostiño (Agostín), se ben os dous últimos, o seis e o sete, máis ben hai que velos como algo parecido a textos complementarios, xa que, como a propia persoa responsable da elección destes sete textos recoñece "verbalmente" -por escrito, aínda non-, eses dous non caben dentro do marco prefixado polos "tópicos" ( puntos principais de cada tema) establecidos pola propia CIUG, e que timesmo podes ler na rede.
Polo demais, eses textos están fotocopiados e a túa disposición desde o mes de Decembro na túa aula, no taboeiro. Pero se prefires imprimilos desde a páxina da CIUG, podes. ¿Como? AsÍ:

1. Escribes "CIUG" en Google ou Firefox e entras. Ou se o prefires, preme xa aquí neste enlace para entrar agora xa na páxina da CIUG, e continúa despois cos pasos seguintes...
   
2. Premes onde di "Área de Centros", arriba, á dereita.
   
3. E agora onde di "Grupos de Taballo".
4. Buscas o rectágulo correspondente a "Filosofía", e dentro del premes onde podes ler "Máis información".
5. E agora sobre a palabra "Textos".
6. Entonces buscas "Agostiño" (despois de Aristóteles): aí tes os textos, que deberás atopar un por un, e imprimir un por un.

Da a impresión de que cada certo tempo a CIUG varía a orde a seguir para atopar os textos que toquen (Platón, Aristóteles...). Paciencia.
Os seguintes textos que haberá que imprimir serán os do Tema 4 (Maquiavelo), pero NON os dos autores que verás entre Agostiño e Maquiavelo. Eses nós non os escollimos, ¿de acordo?

TEMA 3

O desterro do meteco. Soidade, nostalxia... e mito

"Hai algo conmovedor no espectáculo do desterrado poñendo en orde os seus asuntos. Constantemente recorda a súa patria, Estaxira, e a afastada e solitaria casa dos seus pais, as figuras dos seus pais adoptivos, ao seu único irmán Arimnesto, a quen perdeu cedo, e á súa nai, a quen só podía pintar como a viu sendo pícaro. O seu desexo é que non se separen os seus restos mortais dos ósos da súa muller Pitias, como fora tamén a última vontade dela. Nese último documento de disposicións prácticas lemos entre liñas unha estraña linguaxe (...). É o cálido ton dunha verdadeira humanidade, e ao mesmo tempo o signo dun abismo case aterrador entre el e as persoas de quen estaba rodeado. Estas palabras escribiunas un home solitario. Un vestixio desa soidade quédanos nunha confesión extremadamente emotiva que fai nunha carta deste último período, palabras que despiden unha inimitable fragrancia persoal. "Canto máis solitario e illado estou, tanto máis cheguei a amar os mitos." No interior da casa ruidosa está sentado un ancián que vive exclusivamente para si, un eremita, para empregar a súa propia expresión, un eu retirado na súa propia intimidade, unha persoa que nos seus momentos felices pérdese no profundo país das marabillas que é o mito. A súa austera e reservada personalidade, cuidadosamente oculta aos ollos do mundo exterior tralas inconmovibles murallas da ciencia , revélallenos aquí, levantando o veo do seu segredo." (Werner Jaeger, Aristóteles, F.C.E., pp. 367-368)